Make your own free website on Tripod.com

Food waste

ANA SAYFA
GIDA SANAYINDEKI ATIKLAR
Süt Sanayii
Et Sanayii
Meyve Sebze Sanayii
Yag Sanayii
Çay ve Kahve Sanayi
Standartlar
iletisim

factory.jpg

 

GIDA SANAYİİNDEKİ ATIKLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ

 

    

Çevre kirliliğinin hızla arttığı dünyamızda fabrikaların en önemli çabalarından birisi atıkların çevre kirlenmesine neden olmadan atılması olmalıdır. Yeterli bir sonuç almak oldukça fazla çaba gerektirmektedir. Bundaki başarı oranı tesisin konumu, dizaynı ve teknolojisiyle ilgilidir. Çevrede doğal olarak bulunmayan materyallerin çevrede bulunması çevre kirliliği olarak bilinmektedir.

 

Nüfus artış oranının yüksekliği bakımından dünyada ön sıralarda yer alan ülkemizin beslenme sorunları olduğu ve bunun gittikçe arttığı bir gerçektir. Nüfusumuzun böyle hızla artması bizi  bazı önlemler almaya itmelidir. Pek çok ülkede bu arada ülkemizde de gıda maddeleri üretimi nüfusla paralel olarak artmamaktadır. Bu durumda yapılacak şey gıda ve yem maddelerinin üretimi için her türlü kaynağı harekete geçirmektir. Gıda sanayinin pek çok endüstri kolunda ürün yanında artıklar da ortaya çıkmaktadır.

 

 

atk.jpg

GIDA SANAYİ ATIKLARININ TÜRLERİ VE GENEL ÖZELLİKLERİ

 

Sanayileşmekte olan Türkiye’de ortaya çıkan sanayi atıklarının türleri, gelişmiş ülkelerdekilerden farklı değildir. Sanayi atıklarının miktar ve dağılımlarını belirlemek ve bu atıklardan ortaya çıkan çevre sorunlarını incelemek amacıyla Devlet İstatistik Enstitüsü (DIE), çeşitli yerel yönetimler ve sanayi kuruluşları (Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği-TOBB, İstanbul ve Kocaeli Sanayi Odaları) 1991-95 yılları arasında sanayi kökenli atıkların envanterlerinin hazırlanması için çalışmalar başlatmışlardır. Türkiye’de DIE tarafından 1994, 1995,1996 ve 1997 yıllarında yapılan imalat sanayisi atık envanterler yararlanılarak, Türkiye  geneli için atıkların üretildikleri sektörlere ve türlerine göre dağılımı ve bertaraf edilen miktarlarla ilgili ver değerlendirildiğinde aşağıdaki sonuçlara varılmaktadır:

 

·       Türkiye’de imalat sanayisi tarafından yılda 13 milyon tonun üzerinde atık üretilmektedir.

·       Bu miktarın yaklaşık % 57’si bertaraf edilmektedir. Bertaraf edilen atıkların yaklaşık %30’u belediye çöplüklerinde, % 70  ise düzensiz ve denetimsiz olarak uzaklaştırılmaktadır. Böylece yılda beş milyon ton dolayında sanayi atığı çevre ve insan sağlığına uygun olmadan alıcı ortama bırakılmakta ve önemli bir sorun oluşturmaktadır. (Yücel ve ark., 2006)

 

Metal, kimya ve gıda sanayileri sanayi atıklarının oluşmasında başı çeken sektörlerdir.

 

Türkiye’de sürdürülebilir kalkınma üzerinde gıda sanayiinde etkisi önemli düzeydedir. Bu sektörden kaynaklanan atıkların ancak % 20’si bertaraf edilebilmektedir. Bu aşamada da alışılagelmiş yöntemler kullanılmaktadır. incelendiğinde gıda sanayinde pek çok katı ve sıvı atık ortaya çıkmaktadır. Gıda işleme operasyonlarından çıkan sıvı atıklar biyolojik oksijen gereksinimine (BOD) göre düşük BOD (genellikle <5000 ppm) ve yüksek BOD (genellikle >20 000 ppm) içerikli olanlar diye iki sınıfa ayrılabilirken, katı atıklar ise sıvı atıklarda olduğu gibi hammaddeye ve işleme koşullarına bağlı olarak karbonhidrat, protein yağ ve diğer bileşenleri taşımaktadır.

 

Gıda sanayi atıklarının değerlendirilmesi düşünüldüğünde atıkların kompozisyonu (karbonhidrat, protein, yağ gibi), toksik bileşenlerin varlığı (ağır metaller, herbisit ve insektisitler gibi), atığın bulunabilirliği, dönüştürülebilirliği, fiyatı, üretilen ürünlerin kullanımı,rekabet durumu, yatırım masrafı, sosyo-ekonomik ilişkiler mutlaka göz önüne alınmak durumundadır. (Yücel ve ark., 2006)

 

Tarıma dayalı endüstri dalları arasında gıda sanayi atıkları;

 

  • Meyve ve sebzeler, yumru kökler
  • Şeker, nişasta ve şekerlemeler
  • Tahıllar ve yağlı tohumlar
  • Destile içkiler, biracılık ve şarapçılık
  • Et, tavuk, yumurta
  • Balık ve deniz ürünleri
  • Süt ve sütçülük ürünleri olarak kullanılan hammaddeye göre gruplandırılabilir.